Van Nước 1 Chiều (Check Valve): Bảo Vệ Hệ Thống Khỏi Dòng Chảy Ngược & Búa Nước

Van nước một chiều (Check Valve) là thiết bị bảo vệ không thể thiếu để ngăn dòng chảy ngược, bảo vệ máy bơm và các thiết bị đường ống khỏi hư hỏng do hiện tượng búa nước (Water Hammer).

Bài viết này phân tích kỹ thuật 2 dòng van 1 chiều chủ lực của thương hiệu VMAL: Dạng Lá lật (Swing) và Dạng Cánh bướm (Dual Plate). Sản phẩm được phân phối bởi ValveLink Europe Ent, cam kết tuân thủ tiêu chuẩn Châu Âu, đảm bảo khả năng lắp lẫn và thay thế dễ dàng cho các hệ thống hiện hữu với chi phí tối ưu.

1. Van Nước Một Chiều Lá Lật (Swing Check Valve)

Đây là dòng van truyền thống, được ưa chuộng nhờ thiết kế bầu tròn đặc trưng và khả năng cho phép dòng chảy đi qua gần như nguyên vẹn.

Thông số kỹ thuật & Đặc điểm:

• Kích thước (Size): DN50 – DN600 (2″ – 24″).
• Kết nối: Mặt bích (Flange) đa tiêu chuẩn (DIN, JIS, ANSI, BS). Thuận tiện thay thế các van lá lật hiện hữu theo cùng tiêu chuẩn mặt bích.
• Vật liệu Thân (Body): Gang hoặc Gang dẻo (CI/DI), sơn Epoxy dày chống gỉ.
• Vòng làm kín (Seat Ring) – Điểm nhấn kỹ thuật: Đồng thau (Brass), giúp tăng khả năng chịu mài mòn, chịu nhiệt và độ bền so với các loại gioăng cao su thông thường.
  • Lợi ích: Tăng khả năng chịu mài mòn, chịu được nhiệt độ cao hơn và bền bỉ hơn nhiều so với cao su.
• Ưu điểm vận hành: Thiết kế dòng chảy thẳng giúp giảm tổn thất áp suất qua van, phù hợp cho các hệ thống lưu lượng lớn.

2. Van Một Chiều Cánh Bướm (Dual Plate Wafer Check Valve)

Đây là dòng van hiện đại, thiết kế mỏng nhẹ dạng kẹp (Wafer), giải quyết bài toán về không gian lắp đặt và tốc độ đóng mở.

Thông số kỹ thuật & Đặc điểm

• Kích thước (Size): DN50 – DN800 (2″ – 32″).
• Kết nối: Dạng kẹp Wafer (nằm giữa 2 mặt bích) tương thích với nhiều tiêu chuẩn phổ biến như DIN, ANSI, JIS, BS, ISO….
• Cấu tạo cánh (Disc): Gồm 2 cánh bán nguyệt đóng mở nhờ lực đàn hồi của lò xo, giúp van phản hồi nhanh khi dòng chảy thay đổi.
• Vật liệu Đĩa & Lò xo:
  • Đĩa: CF8 / CF8M (Inox), gang dẻo mạ Niken (DI+Ni) hoặc Bronze, phù hợp cho nhiều môi chất khác nhau.
  • Lò xo (Spring): Thép không gỉ SS416, giúp van đóng nhanh khi ngắt dòng chảy, qua đó giảm thiểu hiện tượng búa nước.
• Gioăng làm kín (Seat): EPDM (cho nước), NBR (cho dầu), Viton (cho hóa chất/nhiệt độ).

3. So sánh & Tư vấn lựa chọn (Technical Comparison)

Bảng so sánh dưới đây giúp Kỹ sư chọn đúng loại van cho nhu cầu hệ thống:

4. Tại sao chọn Van 1 Chiều VMAL?

Chuẩn hóa theo Châu Âu – Thuận tiện thay thế

Van một chiều VMAL được thiết kế theo các tiêu chuẩn kích thước và kết nối Châu Âu (DIN/BS), đồng thời tương thích với nhiều tiêu chuẩn quốc tế như ANSI, JIS, ISO…, giúp thuận tiện cho việc lắp đặt và thay thế các van hiện hữu theo cùng tiêu chuẩn mà không cần thay đổi kết cấu đường ống.

Hiệu quả kinh tế (Cost-Effective)

VMAL mang đến giải pháp van 1 chiều hiệu quả về chi phí, với cấu hình vật liệu phù hợp từng dòng sản phẩm: thân gang/gang dẻo, vòng làm kín kim loại hoặc elastomer, lò xo thép không gỉ (đối với dòng Dual Plate), nhưng với mức giá tốt nhất thị trường hiện nay, đáp ứng yêu cầu vận hành công nghiệp ổn định, đồng thời tối ưu chi phí đầu tư và chi phí bảo trì (OPEX) cho doanh nghiệp.

Tuỳ chọn vật liệu cho môi trường khắc nghiệt

Đối với các môi trường khắc nghiệt như nước biển hoặc hóa chất, VMAL cung cấp tùy chọn vật liệu đĩa bằng Inox (CF8/CF8M) hoặc Bronze, kết hợp gioăng làm kín phù hợp (EPDM, Viton…), giúp nâng cao khả năng chống ăn mòn so với các cấu hình gang tiêu chuẩn.

5. Ứng dụng thực tế

• Hệ thống HVAC:
  Chiller, AHU, tháp giải nhiệt (Cooling Tower), các tuyến ống cần đóng/mở nhanh và lắp đặt gọn.
• Hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC):
  Tuyến ống bơm, nơi yêu cầu phản hồi nhanh khi thay đổi trạng thái dòng chảy.
• Cấp nước & xử lý nước:
  Các tuyến ống có không gian lắp đặt hạn chế, cần giảm chiều dài face-to-face.
• Công nghiệp dầu khí, hóa chất nhẹ & thực phẩm:
  Sử dụng các tùy chọn vật liệu đĩa và gioăng phù hợp (Inox CF8/CF8M, Bronze, EPDM, Viton…).

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Van nước 1 chiều cánh bướm VMAL có lắp đứng được không?

• Có. Nhờ cơ chế lò xo (Spring) bằng Inox luôn ép cánh van đóng lại, van cánh bướm VMAL hoạt động hiệu quả ở cả đường ống nằm ngang và đường ống đứng (với điều kiện dòng chảy đi từ dưới lên). Trong khi đó, van lá lật thường chỉ khuyến nghị lắp ngang để đảm bảo đĩa van đóng xuống nhờ trọng lực.

Van lá lật VMAL dùng gioăng làm kín bằng gì?

• Khác với nhiều dòng van giá rẻ dùng gioăng cao su trên lá lật, van VMAL sử dụng Vòng làm kín bằng Đồng thau (Brass/Bronze Seat) trên thân và đĩa. Điều này giúp van chịu mài mòn tốt hơn và tuổi thọ cao hơn rất nhiều.

Áp suất làm việc của van là bao nhiêu?

• Cả hai dòng van đều thiết kế theo chuẩn PN16, chịu áp suất làm việc tối đa 16 bar (~200 PSI), phù hợp với đại đa số hệ thống công nghiệp và dân dụng.

Van dạng Wafer (Kẹp) có cần mua bu-lông riêng không?

• Có. Van Wafer không có lỗ bắt bích như van thường mà được kẹp giữa 2 bích. Bạn cần sử dụng Ty ren (Stud bolt) dài xuyên qua toàn bộ thân van để siết chặt. Số lượng và chiều dài ty ren phụ thuộc vào kích thước van (VD: DN100 thường cần 8 ty). ValveLink có thể cung cấp trọn bộ phụ kiện này.

Sản phẩm có dùng cho nước mặn/nước biển được không?

• Đối với môi trường nước mặn hoặc nước biển, dòng van một chiều cánh bướm (Dual Plate Wafer Check Valve) là lựa chọn phù hợp hơn khi sử dụng các cấu hình vật liệu chống ăn mòn, chẳng hạn như đĩa Bronze hoặc Inox CF8M (tương đương AISI 316) kết hợp với gioăng làm kín phù hợp.

Đối với van một chiều lá lật (Swing Check Valve) với thân gang và vòng làm kín bằng đồng (Brass), van có thể sử dụng trong môi trường nước lợ hoặc mức độ mặn thấp, tuy nhiên độ bền và khả năng chống ăn mòn sẽ không cao bằng các cấu hình sử dụng vật liệu Inox CF8M hoặc Bronze trong môi trường nước biển.

Dù là sự bền bỉ của Lá lật hay sự linh hoạt của Cánh bướm, VMAL đều cung cấp giải pháp chuẩn Châu Âu với chi phí hợp lý nhất. Liên hệ ValveLink để được tư vấn chọn loại van phù hợp nhất nhằm bảo vệ hệ thống của bạn.